Nếu bạn đã từng tham gia với DeFi, bạn gần như chắc chắn đã nghe thấy thuật ngữ này. Impermanent Loss xảy ra khi giá token của bạn thay đổi so với khi bạn gửi chúng vào Pool. Thay đổi càng lớn thì tổn thất càng lớn.
Chờ đã, vậy là mình có thể mất tiền bằng cách cung cấp thanh khoản? Và tại sao mất mát là nhất thời? Chà, nó xuất phát từ đặc điểm thiết kế cố hữu của một loại thị trường đặc biệt được gọi là nhà tạo thị trường tự động (AMM – Automated Market Maker). Cung cấp tính thanh khoản cho Pool thanh khoản có thể là một công việc mạo hiểm có lợi nhuận, nhưng bạn cần ghi nhớ khái niệm Impermanent Loss.
Giới thiệu
Các giao thức DeFi như Uniswap, SushiSwap hoặc PancakeSwap đã chứng kiến sự bùng nổ về khối lượng và tính thanh khoản. Các giao thức thanh khoản này về cơ bản cho phép bất kỳ ai có tiền trở thành nhà tạo lập thị trường và kiếm được phí giao dịch. Dân chủ hóa việc tạo ra thị trường đã cho phép rất nhiều hoạt động kinh tế không ma sát (không tốn phí giao dịch trung gian) trong không gian tiền điện tử.
Vì vậy, bạn cần biết những gì nếu bạn muốn cung cấp thanh khoản cho các nền tảng này? Trong bài viết này, chúng ta sẽ thảo luận về một trong những khái niệm quan trọng nhất – Impermanent Loss.
Impermanent Loss là gì?
Impermanent Loss (mất mát nhất thời) xảy ra khi bạn cung cấp thanh khoản cho Pool thanh khoản và giá tài sản ký gửi của bạn thay đổi so với khi bạn ký gửi. Sự thay đổi này càng lớn, bạn càng tiếp xúc với sự mất mát nhất thời. Trong trường hợp này, khoản lỗ có nghĩa là giá trị đô la tại thời điểm rút tiền sẽ ít hơn so với thời điểm gửi tiền.
Các Pool tài sản duy trì trong một phạm vi giá tương đối nhỏ sẽ ít bị mất mát nhất thời hơn. Ví dụ: stablecoin hoặc các phiên bản wrapped khác của coin sẽ ở trong một phạm vi giá tương đối ổn định. Trong trường hợp này, rủi ro mất mát nhất thời nhỏ hơn với các nhà cung cấp thanh khoản (LP).
Vậy tại sao các nhà cung cấp thanh khoản vẫn cung cấp tính thanh khoản nếu họ bị tổn thất tiềm năng? Chà, Impermanent Loss vẫn có thể được chống lại bằng phí giao dịch. Trên thực tế, ngay cả những pool trên Uniswap chịu lỗ nhất thời cũng có thể sinh lời nhờ phí giao dịch.
Uniswap tính phí 0,3% cho mọi giao dịch trực tiếp đến các nhà cung cấp thanh khoản. Nếu có nhiều khối lượng giao dịch xảy ra trong một Pool nhất định, thì việc cung cấp tính thanh khoản có thể mang lại lợi nhuận ngay cả khi Pool bị thiệt hại nặng nề. Tuy nhiên, điều này phụ thuộc vào giao thức, Pool cụ thể, tài sản ký gửi và các điều kiện thị trường thậm chí rộng hơn.
Sự mất mát nhất thời xảy ra như thế nào?
Hãy xem qua một ví dụ về mức độ mất mát nhất thời đối với một nhà cung cấp thanh khoản.
Alice gửi 1 ETH và 100 DAI vào quỹ thanh khoản. Trong nhà tạo lập thị trường tự động (AMM) cụ thể này, cặp token đã ký gửi cần phải có giá trị tương đương. Điều này có nghĩa là giá của ETH là 100 DAI tại thời điểm gửi tiền. Điều này cũng có nghĩa là giá trị đô la của khoản tiền gửi của Alice là 200 USD tại thời điểm gửi tiền.
Ngoài ra, có tổng cộng 10 ETH và 1.000 DAI trong Pool – được tài trợ bởi các LP khác giống như Alice. Vì vậy, Alice có 10% cổ phần của Pool và tổng thanh khoản là 10.000.
Giả sử giá ETH tăng lên 400 DAI. Trong khi điều này đang xảy ra, các nhà giao dịch chênh lệch giá sẽ thêm DAI vào Pool và loại bỏ ETH khỏi nó cho đến khi tỷ lệ phản ánh giá hiện tại. Hãy nhớ rằng AMM không có order books. Điều quyết định giá của các tài sản trong Pool là tỷ lệ giữa chúng trong Pool. Trong khi tính thanh khoản không đổi trong Pool(10.000), tỷ lệ tài sản trong đó thay đổi.
Nếu ETH hiện là 400 DAI, tỷ lệ giữa số ETH và số lượng DAI trong Pool đã thay đổi. Hiện có 5 ETH và 2.000 DAI trong Pool, nhờ vào công việc của các nhà giao dịch chênh lệch giá.
Vì vậy, Alice quyết định rút tiền của mình. Như chúng ta đã biết từ trước, cô ấy được hưởng 10% cổ phần của Pool. Kết quả là cô ấy có thể rút 0,5 ETH và 200 DAI, tổng cộng là 400 USD. Cô ấy đã kiếm được một số khoản lợi nhuận đáng kể kể từ khi cô ấy gửi token trị giá 200 USD, phải không? Nhưng chờ đã, điều gì sẽ xảy ra nếu cô ấy chỉ giữ 1 ETH và 100 DAI? Giá trị đồng đô la kết hợp của những khoản nắm giữ này sẽ là 500 USD bây giờ.
Chúng ta có thể thấy rằng Alice sẽ tốt hơn bằng cách hold hơn là gửi vào Pool thanh khoản. Đây là cái mà chúng ta gọi là Impermanent Loss. Trong trường hợp này, tổn thất của Alice không đáng kể vì khoản tiền gửi ban đầu là một số tiền tương đối nhỏ. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng Impermanent Loss có thể dẫn đến tổn thất lớn (bao gồm một phần đáng kể của khoản tiền gửi ban đầu).
Như đã nói, ví dụ của Alice hoàn toàn không quan tâm đến phí giao dịch mà cô ấy sẽ kiếm được để cung cấp tính thanh khoản. Trong nhiều trường hợp, các khoản phí thu được sẽ phủ nhận các khoản lỗ và tuy nhiên, việc cung cấp thanh khoản có lợi nhuận. Mặc dù vậy, điều quan trọng là phải hiểu Impermanent Loss trước khi cung cấp tính thanh khoản cho giao thức DeFi.
Ước tính Impermanent Loss
Vì vậy, Impermanent Loss xảy ra khi giá của tài sản trong Pool thay đổi. Nhưng nó chính xác là bao nhiêu? Chúng ta có thể vẽ điều này trên đồ thị. Lưu ý rằng nó không tính đến phí kiếm được để cung cấp thanh khoản.

Dưới đây là tóm tắt về những gì biểu đồ cho chúng ta biết về các khoản lỗ so với hold:
Thay đổi giá 1,25 lần = lỗ 0,6%
Thay đổi giá 1,50 lần = lỗ 2,0%
Thay đổi giá 1,75x = lỗ 3,8%
Thay đổi giá 2 lần = lỗ 5,7%
Giá thay đổi gấp 3 lần = lỗ 13,4%
Giá thay đổi gấp 4 lần = lỗ 20,0%
Thay đổi giá 5x = lỗ 25,5%
Có một số điều quan trọng bạn cũng cần hiểu. Impermanent Loss xảy ra bất kể giá thay đổi theo hướng nào. Điều duy nhất mà Impermanent Loss quan tâm là tỷ lệ giá so với thời điểm đặt cọc.
Rủi ro khi cung cấp thanh khoản cho AMM
Thành thật mà nói, Impermanent Loss không phải là một cái tên tuyệt vời. Nó được gọi là Impermanent Loss bởi vì tổn thất chỉ trở thành hiện thực khi bạn rút tiền của mình khỏi Pool thanh khoản. Tuy nhiên, tại thời điểm đó, tổn thất rất nhiều sẽ trở thành nhất thời. Các khoản phí bạn kiếm được có thể bù đắp cho những tổn thất đó, nhưng nó vẫn là một cái tên hơi gây hiểu nhầm.
Hãy hết sức cẩn thận khi bạn gửi tiền vào AMM. Như chúng ta đã thảo luận, một số Pool thanh khoản chịu Impermanent Loss nhiều hơn những Pool khác. Theo một nguyên tắc đơn giản, tài sản trong bể càng biến động, bạn càng có nhiều khả năng bị Impermanent Loss. Cũng có thể tốt hơn nếu bắt đầu bằng cách gửi một số tiền nhỏ. Bằng cách đó, bạn có thể ước tính sơ bộ về lợi nhuận bạn có thể mong đợi trước khi cam kết một số tiền đáng kể hơn.
Một điểm cuối cùng là tìm kiếm thêm các AMM đã được thử nghiệm và trải nghiệm. DeFi giúp mọi người khá dễ dàng fork AMM hiện có và thêm một số thay đổi nhỏ. Tuy nhiên, điều này có thể khiến bạn gặp phải các lỗi, có khả năng khiến tiền của bạn bị kẹt trong AMM mãi mãi. Nếu một Pool thanh khoản hứa hẹn lợi nhuận cao bất thường, có lẽ ở đâu đó sẽ có sự đánh đổi và rủi ro liên quan cũng có thể cao hơn.
Lời kết
Impermanent Loss là một trong những khái niệm cơ bản mà bất kỳ ai muốn cung cấp tính thanh khoản cho AMM đều nên hiểu. Nói tóm lại, nếu giá của tài sản ký gửi thay đổi kể từ khi ký gửi, LP có thể bị Impermanent Loss.
Source: Impermanent Loss Explained
Góc Tiền Ảo


